قراملکی

موضوع فلسفه در اندیشه ارسطو، ابن سینا و ابن رشد

مفتونی، نادیا؛ احد فرامرز قراملکی؛ حکمت سینوی، زمستان 1385 - شماره 35 ISC ‏(23 صفحه - از 56 تا 78)

دانلود مقاله

پرسش از چیستی، موضوع فلسفه متعلق به حوزه علم‌شناسی است. ارسطو راهی به سوی وحدت و تمایز علوم گشوده و ضابطه‌ای منطقی را به عنوان یک توصیه روشی فراروی دانشمندان قرار می‌دهد: در مسائل هر علم باید از عوارض ذاتیه موضوع آن علم سخن گفت. ابن‌سینا در ادامه کار فارابی قاعده فوق و متفرعات آن را به تفصیل نظام می‌دهد و در مقام عمل نیز هنگام ورود به همه رشته‌های علمی به ضوابط منطقی پای بندی نشان داده و موضوع فلسفه را هم مطابق با این ضوابط تعیین می‌نماید. ابن‌ رشد عمدتا نقشی جز شارح و مفسر ارسطو ایفا نمی‌کند و قواعد منطقی ارسطو را پیرامون علم‌شناسی همان گونه که وی ارایه نموده است، تشریح می‌نماید. تفاوت اساسی ابن‌ رشد با ابن‌سینا آن است که در مقام عمل در ورود به رشته‌های گوناگون علمی از جمله فلسفه توجهی به قواعد علم‌شناسی ندارد و با نظر مستقیم به مسائل وارد بحث می‌شود. تطبیق قواعد منطقی دانش‌شناسی بر همه آنچه به عنوان مسائل فلسفی مطرح است چالش‌خیز می‌باشد. ابن‌سینا برای پر کردن شکافی که میان مقام تعریف و مقام تحقق علوم به طور کلی و فلسفه به نحو خاص وجود دارد، تلاش‌هایی انجام داده است.